jump to content

Deep

Y dull Datblygu Ymarfer a Gyfoethogir gan Dystiolaeth (DEEP) o ddatblygu gwasanaethau a gweithlu

Mae poblogrwydd rhaglen y BBC ‘The Great British Bake Off’ yn brawf bod pawb yn mwynhau darn o deisen, yn enwedig pan fo honno wedi ei choginio i berffeithrwydd. Fodd bynnag, mae coginio teisen dda yn fwy cymhleth nag y mae’n ymddangos. Rhaid dethol y cynhwysion yn ofalus, yna eu cyfuno yn y symiau cywir, yn y drefn gywir ac yn y ffordd gywir. Rhaid talu sylw arbennig hefyd i’r broses goginio, er mwyn ei hatal rhag llosgi neu fod yn rhy wlyb. Rhywbeth tebyg yw hi pan ddaw i lunio gwasanaethau cyhoeddus da, fel gwasanaethau iechyd cymdeithasol. Mae pum elfen allweddol i’r dull o Ddatblygu Ymarfer a Gyfoethogir gan Dystiolaeth, a rhaid talu sylw i bob un. Daeth yr elfennau yma i’r amlwg drwy brosiect ymchwil gweithredu cydweithredol a ariannwyd gan y JRF, rhaglen  A Better Life. Dyma’r adroddiad llawn.

  

Elfen 1: Gwerthfawrogi a grymuso pawb sy’n rhan o’r prosiect (y cogyddion hapus a chreadigol):

Rhaid i uwch reolwyr gefnogi cyfranogwyr i fod yn greadigol ac i fedru arbrofi gyda syniadau. Rhaid datblygu perthnasau llawn ymddiriedaeth rhwng pawb, er mwyn i bobl fod yn onest, teimlo’n ddiogel, arbrofi a dysgu o gamgymeriadau. Roedd pobl angen teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi a bod eu llwyddiannau (hyn yn oed y pethau bychan) yn cael eu dathlu.

 

 

Elfen 2: Gwerthfawrogi a defnyddio ystod o dystiolaeth (y cynhwysion):

Mae’n bwysig dechrau gyda’r ‘hyn sydd o bwys’ i bawb sy’n cymryd rhan, sy’n golygu bod angen ystyried pedair prif fath o dystiolaeth – ymchwil, barn a phrofiadau pobl a gofalwyr, arbenigedd staff y rheng flaen a phryderon sefydliadol gan gynnwys polisi. Rhaid gwerthuso a chynnwys yr holl fathau o dystiolaeth, hyd yn oed os ydynt yn ymddangos fel petaent yn gwrthdaro. Gall hyn arwain at syniadau a datrysiadau creadigol i faterion cymhleth.

 

Elfen 3: Paratoi’r dystiolaeth, fel ei fod yn ddiddorol a pherthnasol (paratoi’r cynhwysion):

Er mwyn i gyfranogwyr ymgysylltu gyda thystiolaeth rhaid ei chyflwyno mewn modd sy’n sbarduno ymateb deallusol ac emosiynol. Yn sydyn iawn y bydd pobl yn diflasu o glywed geiriau hir, a ‘jargon’ academaidd. Dylid cyflwyno tystiolaeth ar ffurf crynodebau byrion, straeon, darluniau, barddoniaeth neu ddatganiadau pryfoclyd, sy’n gwneud i bobl feddwl a theimlo.

 

Elfen 4: Hwyluso’r Gwaith o archwilio a defnyddio tystiolaeth (mesur, cymysgu a phobi’n ofalus):

Efallai mai hyn yw’r peth pwysicaf a mwyaf cymhleth. Mae dulliau gweithredu sydd wedi eu strwythuro’n dda i helpu pobl i feddwl a siarad â’i gilydd yn eu galluogi i fod yn well gwrandawyr ac yn fwy agored i ddysgu gan ei gilydd. O ganlyniad, mae’n bosib iddynt lunio syniadau a phenderfyniadau ar y cyd, gyda phawb yn teimlo bod eu llais a’u cyfraniad wedi ei groesawu. Yna bydd modd plethu gwahanol ddarnau o dystiolaeth i mewn i drafodaethau wrth iddynt ddod yn berthnasol dros amser.

Elfen 5: Adnabod a mynd i’r afael ag amgylchiadau a rhwystrau trefniadaethol yn genedlaethol a lleol (sicrhau bod yr offer a ddefnyddir, gan gynnwys y popty a’r silffoedd pobi, yn addas i’r diben):

Mae’n bwysig ystyried a mynd i’r afael â phethau all fod yn rhwystr i lwyddiant.  Ymysg y rhain mae rheolau a rheoliadau cenedlaethol a lleol sy’n dda eu bwriad ond sydd ddim yn cyd-fynd ambell waith â phenderfynu cyd-destunol a’r hyn mae cyfranogwyr yn ei deimlo yw’r pethau pwysicaf o ran hyrwyddo lles. Er enghraifft, biwrocratiaeth ormodol ac osgoi risgiau.

 

Ariennir â balchder gan

&